Isolatiematerialen van polystyreen (polystyreen) met meer dan 1000 ppm HBCD
Wat zijn HBCD
HBCD, of HBCDD (Hexabromocyclododecan,C12H18Br6) is een vlamvertragend middel dat wordt gebruikt in textiel en gestoffeerde meubels voornamelijk in thermische isolatiematerialen zoals geëxtrudeerd (XPS) of geëxpandeerd poylstyreen hard foam (EPS).
HBCD gevaarlijk voor het milieu
HBCD is schadelijk voor het milieu omdat het tegelijkertijd duurzaam (persistent) is, zich ophoopt in organismen (bioaccumulerend) en reproductieve eigenschappen heeft (toxisch). Het is een van de persistente organische verontreinigende stoffen(POP's).
Vanwege deze kenmerken heeft de EU HBCD al in 2008 aan de lijst van bijzonder zorgwekkende stoffen toegevoegd. De EU Chemicaliënverordening REACH vereist een vergunningsplicht voor deze stoffen. In 2013 werd de stof ook wereldwijd geclassificeerd als een duurzame organische verontreinigende stof (POP) in het kader van het Verdrag van Stockholm. Sinds november 2014 wordt een wereldwijd verbod op productie en gebruik toegepast.
![Structuurformule HBCD | © Door Leyo (Eigen werk) [Openbaar domein of Publiek domein], via Wikimedia Commons](/cache-buster-4/bilder/Fachbeitraege/HBCD/837/image-thumb__837__text-image-square/hbcd_general_structure.svg@2x.webp "Structuur Formula HBCD - Door Leyo (Eigen werk) [Publiek domein of Publiek domein], via Wikimedia Commons | © Door Leyo (Eigen werk) [Openbaar domein of Publiek domein], via Wikimedia Commons")
Afvalclassificatie van HBCD
Overeenkomstig artikel 7, lid 2, POP-Verordening (EG) nr. 850/2004) moeten afvalstoffen die persistente organische verontreinigende stoffen bevatten („POP's”) zodanig worden teruggewonnen of verwijderd dat de daarin aanwezige persistente organische verontreinigende stoffen worden vernietigd of onomkeerbaar worden omgezet.
Isolatiematerialen worden als “POP-bevattend” beschouwd indien hun POP-gehalte hoger is dan of gelijk is aan een bepaalde grenswaardeconcentratie in de bijlage IV bij de POP-verordening of de Duitse verordening inzake het Europees afvalregister (Waste Register Ordinance - AVV). De grenswaarde van 1000 mg/kg voor HBCD is op 30 september 2016 juridisch van kracht geworden.
Gevolgen
Oude isolatiematerialen van polystyreen vertonen doorgaans een gehalte tussen 0,7% en 1,5% HBCD, hetgeen aanzienlijk boven de grenswaarde van 1000 ppm (0,1%) ligt.
Vanaf 30 september 2016 worden zij als gevaarlijk beschouwd en zijn zij onderworpen aan bewijs en mogen zij alleen worden behandeld in afvalverbrandingsinstallaties waarvoor een vergunning is verleend.
Volgens de verordening betreffende de afvalstoffenlijst zal HBCD-bevattend isolatiemateriaal daarom vanaf 30 september 2016 worden ingedeeld onder het afvalcodenummer “17 06 03* other isolatiemateriaal bestaande uit of bevattende gevaarlijke stoffen”.
Testen van isolatiematerialen op HBCD
De Federaal Milieuagentschap beschrijft op zijn pagina's (4) een snelle test op basis van de röntgenfluorescentieanalyse die is ontwikkeld door het Fraunhofer Institute IVV en BASF SE.
Bij deze test wordt HBCD uit het isolatiemateriaal geëxtraheerd met behulp van een organisch oplosmiddel en wordt de inhoud ervan in het oplossing/isolatiemateriaal met hoge precisie bepaald met een handheld XRF.
Links zu HBCD
- VERORDENING (EU) 2016/460 VAN DE COMMISSIE van 30 maart 2016 tot wijziging van de bijlagen IV en V bij Verordening (EG) nr. 850/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (POP Ordinance)
- Verordening inzake de Europese Afvalstoffenlijst, AVV (GER)
- Informatie van het Federaal Milieuagentschap over de verwijdering van HBCD (GER)
- Röntgenfluorescentieanalyse volgens Fraunhofer Institut IVV en BASF SE